
Çocuğunuz İçin Doğru Okul Seçimi Rehberi
Çocuğunuzun gelişim özelliklerine ve ihtiyaçlarına uygun okul seçimi için kapsamlı rehber. Dikkat edilmesi gereken kriterler.
2 Haziran 2023
Okul Seçimi Neden Önemlidir?
Okul, çocuğun birçok yeni kazanım elde ettiği, öğretici ve geliştirici bir kurumdur. Çocuklar günlerinin neredeyse üçte ikisini okulda geçirirler. Aldığı eğitimin kalitesi, öğretmenlerin nitelikli oluşu ve okulun içindeki sosyal bağlama kadar birçok faktör çocuğunuzun eğitim-öğretim ve sosyal hayatını etkileyebilir. Bu nedenle okul seçimi sürecinde titiz davranılması ve seçici olunması gerekebilir.
Çocuğunuzun bulunduğu yaş grubuna göre okul seçiminde özellikle göz önünde bulundurulması gerekenler:
Anaokulu/Kreş Seçimi
Anaokulu ve kreşlerde çocukların güvenliği ve bakımı en önemli faktörlerden biridir. Okulun güvenlik tedbirleri, çocukların sağlığı ve güvenliği konusundaki yaklaşımının değerlendirilmesi önemlidir. Temizlik belgeleri varsa incelenebilir, Sosyal Hizmetler veya Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı yani denetlenen bir yer olması oldukça önem arz eder. Aklınıza takılanları okul sahiplerine sorabilirsiniz.
Anaokulu ve kreşlerin eğitim programları, çocukların gelişimine uygun olmalıdır. Örneğin; oyun odaklı, keşfetmeye dayalı, sosyal becerileri destekleyen ve çocukların ilgi ve ihtiyaçlarına yanıt veren bir program sunan okullar tercih edilebilir. Bu noktada belirli yaklaşımlar mevcuttur. Örneğin; Montessori, Waldorf ve Reggio Emilia vb. Nitelikli okullar bu yaklaşımları belirler. Bu yaklaşımları inceleyerek okul seçiminizde bir kriter olarak belirleyebilirsiniz.
Anaokullarında öğretmenlerin deneyimleri, eğitim metotları ve çocuklarla ilişkileri önemlidir. Çünkü nitelikli ve sevgi dolu öğretmenler, çocukların duygusal ve akademik gelişimini destekler. Öğretmenin okul öncesi öğretmenliği bölümünden mezun olmuş olması önemlidir. Çocuk gelişimi mezunu olsa dahi, önemli bir eğitimcilik deneyimine sahip olması gerekir.
Anaokulu ve kreşlerde çocukların oyun ve aktivitelere erişimi önemlidir. Sanat, müzik, açık hava etkinlikleri gibi çeşitli aktivitelerin sunulduğu okullar çocukların yeteneklerini geliştirmelerine yardımcı olur.
Göz önünde bulundurabileceğiniz bir diğer kriter ise yabancı dil eğitimidir. Okul öncesi gelişim dönemi dil gelişimi için kritik dönemdir. Bu nedenle, yeni bir dil kazanımının en kolay ve verimli bir şekilde sağlandığı dönemlerden biridir.
İlkokul-Ortaokul Seçimi
İlkokul ve ortaokulların hepsi MEB'e bağlı olduğu için düzenli olarak denetlenmektedir. Ancak yine de okulun fiziki koşullarına ve yeterliliklerine dikkat edilmelidir. Sınıf başına düşen öğrenci sayısı (ideal sayı 15-30'dur. 15'ten az olan mevcutlarda grup dinamiğinin ve sınıf kültürünün kazanılması zordur. 30'dan fazla olan mevcutlarda da kalabalık olmasından ötürü öğretmen yeterli ilgili gösteremeyebilir.) Eğitim kurumlarının bir kültürü vardır. Kültürü olan kurumlarda çocukların aidiyet duygusu yüksek olur. Daha da önemlisi öğretmenlerin de aidiyet duygusu yüksek olur. Bu durum öğretmenlerin uzun yıllar bu kurumda çalışıyor olmasını ve işinden memnun olmasının bir göstergesidir. Kurum kültürü hakkında bilgi edinmek için öğretmenlerin kaç yıldır bu kurumda çalıştığını, kurumun tarihçesini, kurumun misyonunu ve vizyonunu araştırabilirsiniz.
Okuldaki sınıf öğretmenleri ve rehber öğretmenlerle tanışabilirsiniz. Bu öğretmenler aile ile ve idare ile köprü görevi görmeleri açısından önemlidir. Sınıf öğretmenleri çocukların hayatında önemli bir yere sahiptir hatta hatırlamaya çalışın. Lisedeki fizik öğretmenimizi çok azımız hatırlıyor olabilir ancak ilkokul öğretmeninizi hepimiz hatırlıyoruzdur. Nitelikli, deneyimli ve öğrenci odaklı sınıf öğretmenleri, ilkokul ve ortaokulda çocukların okulla iyi bağ kurabilmesi ve gelişimlerinin desteklenmesi için önemlidir. Sınıf öğretmenlerin iletişim becerileri, öğrenciye yönelik yaklaşımları ve öğretim metotları hatta kişilik tipleri bile çocuğun gelişimini etkiler. Bu sebeple çocuğunuzun sınıf öğretmeni olma ihtimali olan sınıf öğretmeni ile tanışmak önemlidir.
Özel ihtiyaçlara sahip çocuklara yönelik destek hizmetleri sunan okulların tercih edilmesi önemli olabilir. Bu çocuklar için özel eğitim programları, rehberlik servisleri ve öğrenci değerlendirme yöntemleri gibi faktörler önemlidir. Çocuk çok parlak olabilir, yaratıcı olabilir ve bunun desteklenmesi için sponsor olunması veya bulunması gerekebilir. Bu tarz imkanlara sahip ve bunu önemseyen vizyoner idari kadrolar yine okul seçiminde dikkate alınması gereken kriterlerden biridir.
İlkokul ve ortaokul döneminde sosyal etkinlikler, kulüpler, spor takımları gibi aktivitelerin sunulduğu okullar, öğrencilerin sosyal ve kişisel gelişimini destekler.
Lise Seçimi
Lise seçimindeki en önemli kriterlerden biri lisenin çocuğa uygun olmasıdır. Çocuğun ilgilerine, değerlerine, becerilerine ve yeterliliklerine uygun olması önemlidir. Çocuğun teknik, spor, sanat ve sosyal becerileri lise tercihinde önemlidir. Ülkemizinde spor liseleri, sosyal bilimler liseleri, fen liseleri, İmam Hatip liseleri, havacılık liseleri, sağlık meslek liseleri, endüstri meslek liseleri, ticaret liseleri vb. gibi lise türleri mevcuttur. Temelde de bu liselerin aslında birey yetiştirmekle ilgili misyonları vardır. Bu lise türleriyle çocuğun bilgileri, becerileri ve değerleri eşleştirilmelidir.
Lise dönemi üniversite hayatına bir hazırlık dönemi olması sebebiyle okulun yol göstericiliği ve vizyonerliği dikkate alınması gereken bir kriterdir.
Liselerde sunulan programlar, öğrencilerin ilgi alanlarına ve gelecek hedeflerine uygun olmalıdır. Mesleki eğitim programları, sanat ve spor alanlarına odaklanan programlar, fen bilimleri için laboratuvarlar gibi farklı seçenekler sunan okullar değerlendirilebilir.
Laboratuvarlar, kütüphaneler, spor salonları, resim atölyeleri gibi fiziksel kaynaklar öğrencilerin yetenek ve ilgi alanlarına göre yönelimlerini belirlemede yardımcı olabilir.
Liselerde nitelikli rehberlik hizmetleri göz önünde durulması gereken önemli faktörlerden biri olarak görülebilir. Çünkü öğrencilerin akademik, kariyer ve kişisel gelişimine yönelik önemli destek sağlar. Üniversite başvuruları, psikolojik danışmanlık, kariyer planlaması gibi hizmetlerin sunulduğu okullara yönelmek, öğrencilerin kendi geleceklerini belirlemede yol gösterici olabilir.
Ancak çocuğunuzun yeni eğitim-öğretim yılında hangi okula gideceği konusunda kararsızsanız ve bu yolda profesyonel bir şekilde ilerlemek isterseniz, psikologlar / psikolojik danışmanlar çocuğunuzun ihtiyaçlarını anlamak için gözlem yöntemlerini ve ölçme araçlarını kullanarak onlar için en uygun okulu belirlemeye yardımcı olabilirler.