Boşanma Sürecinde Çocuk: Pedagog Eşliğinde Sağlıklı Geçiş

Aile, bir çocuğun güven duygusunun temellerini attığı, dünyaya nasıl bakacağını şekillendiren önemli bir yapıdır. Sevgi, anlayış ve bağlılıkla örülen bu yapının içinde, çocuklar duygusal, sosyal ve bilişsel gelişimlerini sürdürürler. Ancak zaman içinde, aile içindeki dinamikler değişebilir. Evliliklerde yaşanan zorluklar, iletişim problemleri ya da duygusal uzaklaşmalar, ailenin yapısını etkileyebilir; bazı çiftler için bu durum, evliliğin sonlanması ile noktalanabilir.

Boşanma süreci, yalnızca eşlerin yaşamında değil, çocukların yaşamında da önemli değişimlere yol açma potansiyeline sahiptir. Bu süreç, çocuğun dünyasında yeni bir düzenin ve yeni bir anlayışın kapılarını aralayabilir. Çocuklar, içinde bulundukları ortamdan doğrudan etkilenen bireylerdir; yaşadıkları çevredeki her değişim onlara farklı şekillerde yansıyabilir.

Boşanmanın Çocuk Üzerindeki Etkileri

Boşanma, çocuklar için karmaşık ve duygusal açıdan zorlayıcı bir süreç olabilir. Ebeveynlerin ayrılığı, çocuğun dünyasında birçok duyguyu ve soruyu gündeme getirebilir. Bu süreç, her çocuk için farklı şekillerde yaşanabilir. Çocukların yaşları, gelişim düzeyleri ve kişisel özellikleri, boşanmanın etkilerini şekillendiren önemli faktörlerdir.

●      Üzüntü ve Kaybetme Korkusu: Boşanma, bazı çocuklar için büyük bir kayıp olarak algılanabilir. Anne ve babalarının ayrılması, onları güvenli hissettikleri ortamdan mahrum bırakıyormuş gibi hissettirebilir. Özellikle küçük yaşlardaki çocuklar, bu durumu kişisel bir kayıp olarak deneyimleyebilir ve sevgi eksikliği ya da terk edilme korkusu yaşayabilirler. Örneğin, ebeveynleri boşanma aşamasında olan bir çocuk, "Babam artık bizimle yaşamayacak ya beni sevmezse?" veya "Ya annem beni unutursa ve eskisi gibi sevmezse?" gibi düşüncelere kapılarak boşanmanın kendisini de etkileyip etkilemeyeceğinden endişe edebilir. Bu tür korkular, çocuğun güvende hissetmesini zorlaştırabilir ve duygusal bir boşluk yaratabilir.

●     ●      Suçluluk Hissetme: Bazı çocuklar, ebeveynlerinin boşanmasından kendilerini sorumlu tutabilir. Örneğin, "Eğer ben daha iyi davransaydım, annemle babam ayrılmazdı" gibi düşüncelerle, boşanmayı kendi davranışlarına bağlayabilirler. Bu suçluluk duygusu, çocuğu olumsuz etkileyebilir ve boşanmanın sebebini anlamakta zorlanan çocuk, bu duyguyla başa çıkmakta güçlük çekebilir.

●      Okul Başarısında Düşüş: Boşanma süreci, çocukların duygusal dünyasında derin etkiler bırakabilir ve bu durum, okul başarısını olumsuz yönde etkileyebilir. Aile içindeki huzursuzluk ve belirsizlikle başa çıkmaya çalışan çocuklar, duygusal zorlanmalar nedeniyle akademik yaşamlarına odaklanmakta güçlük çekebilirler. Bu da, zamanla akademik performanslarında düşüşe yol açabilir.

●      Davranış Problemleri: Boşanma süreci, çocukların davranışlarında önemli değişikliklere yol açabilir. Aile içindeki huzursuzluk, duygusal zorluklar ve belirsizlik, çocuğun ebeveynlerine karşı tutumunu etkileyebilir. Bazı çocuklar, içsel karmaşalarını dışa vurmak yerine içine kapanarak daha mesafeli hale gelebilirken bazı çocuklar daha agresif, tepkisel veya isyankar bir tutum sergileyebilirler. Bu davranışlar, ev içindeki ilişkilere zarar verebilir ve çocuğun kurallara uyumunu zorlaştırabilir. Ayrıca, çocuk boşanmanın yarattığı duygusal çalkantılarla başa çıkmakta zorlandığında, sosyal ilişkilerinde uyum problemleri yaşayabilir.

İlgili Makale: Aile İçi Çatışmaların Çocuğa Etkileri ve Ne Yapılmalı?

İlgili Makale: Çift ve İlişki Danışmanlığı İçin Rehber

İlgili Makale: Çocuklarda Kaygı: Ebeveynler İçin Erken Uyarı İşaretleri

Boşanma Sürecinde Ebeveynin Rolü

Boşanma, yalnızca evliliği sonlandıran bir süreç değil, çocuklar için de büyük bir değişim anlamına gelir. Ebeveynlerin bu sürece yaklaşımları, çocukların nasıl hissettiklerini ve süreci nasıl deneyimleyeceklerini doğrudan etkiler. Ebeveynlerin tutumu, çocukların boşanmaya uyum sürecini hızlandırabilir ya da duygusal zorlanmaların derinleşmesine neden olabilir. Bu yüzden ebeveynlerin davranışları, çocukların psikolojik iyi oluşu üzerinde belirleyici bir rol oynar.

Boşanma sürecinde, çocuklar için en önemli şeylerden biri, ebeveynlerinin arasındaki iletişimin nasıl şekilleneceğidir. Çocuklar, ebeveynlerinin birbirlerine karşı tutumlarını doğrudan gözlemler ve bu tutumlar, onların güven duygularını doğrudan etkileyebilir. Ebeveynlerin birbirlerine karşı saygılı ve işbirlikçi bir şekilde iletişim kurmaları, çocukların boşanma sürecini daha sağlıklı bir şekilde atlatmalarına yardımcı olabilir. Aksi takdirde, ebeveynler arasındaki gerginlikler, çocuklarda güvensizlik ve kaygı yaratabilir. Bu yüzden boşanmış ebeveynlerin, birbirlerine karşı tutumlarını çocuklardan ayrı tutarak, çocuğun güvenliğini ve duygusal sağlığını ön planda tutmaları önemlidir.

Boşanma süreci, çocuklar için duygusal anlamda yoğun bir dönemdir. Ebeveynlerin, çocuklarının duygusal ihtiyaçlarını anlamaları ve destek olmaları bu sürecin sağlıklı bir şekilde atlatılmasında kritik bir rol oynar. Ebeveynlerin empati göstererek çocuklarının yaşadığı duygusal karmaşayı kabullenmeleri, çocuğun kendini daha güvenli ve rahat hissetmesine olanak tanır. Özellikle çocuklar, boşanmanın getirdiği belirsizlik ve korkularla başa çıkmakta zorlanabilirler. Bu durumda ebeveynlerin, çocuklarına güven verici ve sabırlı bir şekilde yaklaşması, süreci sağlıklı atlatmayı kolaylaştırabilir.

Ebeveynler arasındaki çekişmeler, çocuğun kendisini duygusal olarak bir taraf olarak hissetmesine yol açabilir. Bu nedenle boşanma sürecinde çocuğun ebeveynleri arasında köprü görevi görmemesi büyük önem taşır. Çocuğa, ebeveynlerinin arasındaki gerilimin sorumluluğunu yüklemek, onun psikolojik yükünü daha da ağırlaştırabilir. Bunun yerine, çocuklara her iki ebeveynin de onları sevdiği ve her birinin kendi sorumluluğunu üstlendiği mesajı verilmelidir. Ebeveynlerin boşanma sürecinde en çok dikkat etmesi gereken noktalardan biri, çocuğu taraf tutmaya zorlamamaktır. “Annen böyle dedi mi?”, “Baban yüzünden bu oldu.” gibi cümleler çocukta hem kafa karışıklığına hem de suçluluk duygusuna yol açar. Bu durum, çocukta hem ebeveynlere karşı hem de kendine karşı bir güvensizlik oluşturabilir. Ayrıca, anne ve babanın çocukla ilgili konularda mümkün olduğunca birlikte karar vermesi ve tutarlı davranması çok önemlidir.

Çocuklar, hayatlarındaki büyük değişimlere rağmen, rutinlerini sürdürebilmek isterler. Boşanma süreci, çocuklar için kayıplarla dolu bir dönem olabileceği için, ebeveynlerin mümkün olduğunca düzeni korumaları önemlidir. Aile içindeki rutinlerin, özellikle okula gitme, uyku saatleri, yemek yeme gibi günlük aktivitelerin tutarlı bir şekilde devam etmesi, çocuğun güven duygusunu güçlendirebilir. Boşanma, belirsizlikle dolu bir dönem olduğunda, çocukların bildikleri düzenleri kaybetmeleri, duygusal kaygılarını artırabilir. Ebeveynlerin, her iki evde de benzer bir düzen sağlamak ve kuralların tutarlı olmasına özen göstermek, çocuğun kendisini daha güvende hissetmesine yardımcı olur.

Pedagog Eşliğinde Sağlıklı Geçiş Süreci

Boşanma süreci, çocuklar için duygusal olarak zorlayıcı ve karmaşık bir dönem olabilir. Çocuk, ailesindeki değişikliği anlamakta güçlük çekebilir, korkular geliştirebilir ya da duygularını bastırabilir. Bu süreçte, bir pedagogun desteği büyük önem taşır. Pedagog, çocuğun yaşına uygun tekniklerle, duygularını tanımasına ve ifade etmesine yardımcı olur. Örneğin, çizimler ya da oyunlar gibi yöntemlerle, çocuk kendi duygularını dışa vurabilir. Pedagog, yalnızca çocukla değil, anne ve baba ile de görüşerek, çocuğun ihtiyaçları hakkında bilgi verir ve onları yönlendirir. Böylece çocuk, boşanmanın getirdiği değişimlere daha sağlıklı bir şekilde uyum sağlayabilir. Bir pedagog desteğiyle boşanma süreci, çocuk ve aile için daha kolay yönetilebilir bir deneyime dönüşebilir.

Bu Süreçte Nasıl Destek Oluyoruz?

Boşanma süreci her aile için farklı dinamikler içerir. Bu nedenle destek süreci de çocuğun yaşına, ihtiyaçlarına ve ailenin yapısına göre planlanmalıdır. Haziran Psikoloji olarak, çocukların ve ailelerin bu geçiş dönemini daha sağlıklı yönetebilmeleri için çok yönlü bir destek sunuyoruz.

Çocuk ve Ergen Danışmanlığı: Boşanma sürecinde çocuklar ve ergenler; kaygı, öfke, suçluluk, içe kapanma ya da davranış problemleri yaşayabilir. Çocuk ve ergen danışmanlığı sürecinde, yaşa uygun tekniklerle (oyun, çizim, konuşma temelli çalışmalar vb.) duyguların ifade edilmesi ve düzenlenmesi desteklenir. Amaç, çocuğun kendini güvende hissetmesini sağlamak ve yeni yaşam düzenine uyumunu kolaylaştırmaktır.

Çift Danışmanlığı: Boşanma kararı öncesinde ya da sonrasında, ebeveynler arasındaki iletişimin sağlıklı şekilde sürdürülebilmesi büyük önem taşır. Çift danışmanlığı sürecinde, çatışma yönetimi, sağlıklı iletişim ve ebeveynlik iş birliği konularında destek sunulur. Özellikle çocuklu çiftlerde, ayrılık sonrası ebeveynlik becerilerinin güçlendirilmesi hedeflenir.

Aile Danışmanlığı: Boşanma yalnızca iki yetişkini değil, tüm aile sistemini etkiler. Aile danışmanlığı sürecinde, değişen aile yapısına uyum, sınırlar, roller ve iletişim biçimleri ele alınır. Böylece aile üyelerinin birbirlerini daha iyi anlamaları ve yeni düzeni daha sağlıklı kurmaları desteklenir.

İzmir Karşıyaka’da hizmet veren Haziran Psikoloji olarak; çocukların, ergenlerin ve ailelerin bu süreci daha güvenli, daha anlaşılır ve daha yönetilebilir bir şekilde geçirebilmeleri için yanlarında olmayı önemsiyoruz. Süreci birlikte değerlendirmek ve size uygun destek planını oluşturmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İlgili Hizmetler

• Çocuk Psikoloğu

• Ergen Psikoloğu

• Aile ve Çocuk Danışmanlığı

Sıkça Sorulan Sorular

·       Çocuğum boşanmadan sonra içine kapandı, bu normal mi?

Kısa süreli duygusal değişimler görülebilir. Ancak uzun sürüyor ve günlük yaşamını etkiliyorsa psikolog desteği faydalı olabilir.

·       Çocuğum sürekli “Barışacak mısınız?” diye soruyor, ne demeliyim?

Kararın net olduğunu ama anne-baba olarak onu sevmeye devam edeceğinizi açıkça ifade edin. Belirsiz cevaplar vermemeye özen gösterin.

·       Çocuğum kendini suçluyor, nasıl yaklaşmalıyım?

Boşanmanın onunla ilgili olmadığını tekrar tekrar ve net biçimde söyleyin. Bu durumun anne babanın evlilik süreciyle ilgili olduğunu, ebeveynliğiyle ilgili olmadığını belirtin.

·       Eski eşimle tartışmalarımız çocuğumu etkiler mi?

Evet, çocuklar ebeveynler arasındaki gerilimi hisseder. Mümkün olduğunca tartışmaları çocuğun yanında yaşamamaya özen gösterilmelidir.

·       İki ev arasında düzen nasıl sağlanmalı?

Temel kurallar ve rutinler mümkün olduğunca benzer olmalıdır. Tutarlılık, çocuğun güven duygusunu ve alışma sürecini destekler.

·       Boşanma çocukta travma yaratır mı?

Boşanmanın her çocuk için mutlaka travmatik olacağını söylemek doğru olmaz; ancak sürecin nasıl yaşandığı oldukça önemlidir. Yoğun çatışma, belirsizlik ya da çocuğun arada kalması gibi durumlar varsa, bu süreç çocuk için daha zorlayıcı hale gelebilir.

·       Boşanma sürecinde ne zaman bir psikolog desteği almalıyız?

Davranış değişiklikleri uzun sürüyorsa, okul başarısı düşüyorsa ya da yoğun kaygı ve öfke görülüyorsa destek almak süreci sağlıklı yönetmeye yardımcı olabilir.