Ergenlerde Beden Algısı ve Özgüven Gelişimi

Beden Algısı Bozukluğu Nedir?

Beden algısı bozukluğu, ergen bireylerin görünümlerindeki kusurlar hakkında endişelenerek çok zaman harcadığı bir bozukluktur. Bu zihinsel uğraşı ciddi huzursuzluğa, günlük iş ve insanlar arasındaki ilişkilerin bozulmaya sebep olur. Bu kusurlar genellikle başkaları tarafından fark edilmez.

Beden Algısı Bozukluğu Nedenleri

Ergenlerin fiziksel görünümüyle ilgili hoşnutsuzluğudur. Bunu tetikleyen sebepler yeme bozuklukları, depresyon, obezite ve düşük benlik saygısı olabilir. Düşük özgüven sahibi olan ve kendilerini yetersiz hisseden ergenler dış görünüşlerini takıntı hale getirebilirler. Beden algısı bozukluğunun nedenleri çok boyutludur. Bu boyutlar; psikolojik, genetik-nörobiyolojik, gelişimsel ve sosyal alt boyutlardır. Erken çocukluk travmaları da bu bozukluğu tetiklemektedir. Özellikle çocukluk döneminde bedeniyle ilgili alaycı tavırlara maruz kalan ergenlerde beden algısı bozukluğu görülebilir. Ebeveynleri tarafından sürekli fiziksel görünümleriyle ilgili eleştirilen çocukların ergenlik döneminde beden algısı bozukluğu görülme ihtimali yüksektir.

Sosyal yaşantı yani televizyon, reklam, gazetelerde gördüğümüz ideal kadın tipi ve ideal erkek tipi görünümlerine uygun olamamak da ergen bireylerde beden algısı bozukluğunu tetikler.

Beden Algısı Bozukluğunun Belirtileri 

Beden algısı bozukluğu belirtileri ergen bireylerin kendine dair olumsuz düşüncelerinin birer birer artmasıyla oluşmaya başlar. Kendini başka güzel bulduğu bedenlerle kıyaslarlar ve bunun için çok zaman harcarlar ve onlara benzemek isteme arzusu ağır basar, böylelikle ergenler giderek kendi bedenlerinden uzaklaşmaya başlarlar. Vücutlarının belirli bölgesi hakkında çok endişe gösterirler.

- Bacaklarım çok kalın

- Göbeğim var

- Ben çok çirkinim

- Ben yakışıklı veya güzel değilim

- Burnum çok büyük 

- Aynaya bakmak istemiyorum 

Şeklinde ifadeler kullanabilirler. Beden algısı bozukluğu olan ergen bireyler normal kilolarında hatta zayıf bile olsalar bedenlerinde her zaman bir “kusur” ararlar ve görürler. Bunun sebebi bedenin gerçekten kusurlu olduğu değil, zihinde yerleşen olumsuz düşüncelerdir. Beden algısı bozukluğu olan ergen bireylerin çok fazla sosyal hayatını etkileyebilir.

Beden Algısı Bozukluğu Yaş Aralığı

14-20 yaş grubundaki ergenlerin yaklaşık %70’ i bedenlerinin belirli bölgelerinde rahatsızlık duymaktadırlar ve bu bireylerin %4 ve %28 kadarında beden algısı bozukluğu tanısı alabilecek semptomlar görülür. En çok görülen yaş aralığı 16 ve 18’dir. Kız ergen bireylerde daha çok görülmektedir. 

Beden Algısı Bozukluğunun Üstesinden Nasıl Gelinir?

Beden algısı bozukluğu yoğun bir takıntı şeklinde görüldüğü için dış görünüşüyle ilgili sorunların psikolojik bir bozukluk olduğunu fark etmelerini engeller. Ergenler genellikle ilk olarak psikolojik destek almak yerine diyetisyenlere, dermatoloji doktorlarına ve estetik cerrahisine başvururlar. Ama bu da işe yaramaz çünkü istedikleri dış görünüme ulaşamazlar ve daha çok takıntı haline getirmekle birlikte kaygıları da artmaktadır.

Beden algısı bozukluğunda en çok kullanılan yöntemlerden biri bilişsel davranışçı terapidir. Bu yöntemde ergen bireylerin bedenlerinde kusurlu buldukları yerler ile ilgili algılarının düzeltilmesi üzerinde durulur. Bilişsel yeniden yapılandırma en çok kullanılan yöntemlerdendir.

Beden algısı bozukluğu başka bir psikolojik bozukluk ile ilgiliyse bu bozukluk üzerinde durulur bununla birlikte ergen bireylerin öz güveni ve öz saygısını yeniden inşa etmek için planlar hazırlanıp çalışmalar yapılır.

Uygulanacak seans sayısı ergen bireylerde farklılık gösterebilmekle beraber genellikle 12-24 seansa kadar uzayabilir ve değişebilir.