
Okul Reddi: Çocuğunuz Okula Gitmek İstemiyorsa
Çocuğunuzun okula gitme konusundaki direncini anlamak ve çözüm üretmek için pratik öneriler. Okul korkusunu yenmede ebeveyn rehberi.
2 Mart 2023
Okula gitmek istemeyen çocukları, çocuklar ve ergenler olarak ikiye ayırmalıyız. Çünkü bu yaş grupları farklı özelliklere sahiptir. Peki çocuklar veya ergenler okula neden gitmek istemez? Okula gitmek istemeyen çocuk ve ergenlere nasıl davranmalıyız? Nasıl bir tutum sergilemeliyiz?
Çocuklar ve Ergenler Neden Okula Gitmek İstemezler?
Çocukların ve ergenlerin okula gitmek istememesinin birçok sebebi olabilir. Ancak bu noktada okula gitmek istememe nedenlerini ikiye ayırmak gerekir. Ergenlerin okula gitmek istememe ve okula gitmeyi reddetme sebebi dışarıdaki başka uyaranlar olabilirken; çocuklar için okula gitmek istememe nedeni daha çok evden ve bakım verenden ayrılmak ya da okula ait hissedememekle ilişkili olabilir. Ergenler için ilk aşamada daha çok arkadaş ve sosyal ilişkilerle ilgili bir durum ele alınmalıyken; çocuklar için daha fazla aile, öğretmenler, okuldaki arkadaşlar, fiziksel diğer koşullar, eşit düzeyde önemli olarak ele alınmalıdır. Nedenler düşünülürken bir psikolog desteği alınabilir çünkü çocuklar için de ergenler için de okula gitmek istememe nedenini ailesine açıkça açmak kolay olmayacaktır. Bazen okula neden gitmek istemediğini açıkça söyleme durumu ergenler için çok sık söz konusu olmayabilse de küçük çocuklarda süreç bu şekilde işlemeyebilir. Okula gitmeyi istememe ya da reddetme durumlarında bir psikolog yardımı almak önemlidir. Bu noktada rehber öğretmen, psikolog, okul idaresi, diğer öğretmenler ve aile arasında sıkı bir koordinasyon sağlanmalıdır.
Çocuğum Okula Gitmek İstemiyor, Nasıl Davranmalıyım?
Bu tarz bir durumda önce çocuğun okula gitmek istememe nedenlerini araştırmak önemlidir. Nedenini bilmeden çözüme ulaşmak mümkün olmayacaktır; okula gitmek istememenin sadece bir sonuç olduğu unutulmamalıdır. Biz istediğimiz kadar sonuçlara müdahale edelim, nedenler varlığını sürdürdükçe sonuçlar farklı şekillerde de olsa karşımıza çıkacaktır. O sebeple, çocuğun okula gitmek istememe sebebini iyice araştırmak, daha önceden de bahsettiğimiz gibi koordineli çalışmak önemlidir. Nedenini saptadıktan sonra o nedeni bir ebeveyn olarak kabul etmek önemlidir. Çocukların dünyası ve algıları bizlerden farklıdır. Bizler gibi düşünmeleri beklenilemez. Bizler gibi düşünebilmeyi öğrenmeleri ve hayata uyum sağlayabilmeleri için rehberlik etmek ebeveynliğin birinci görevidir. Örnek verecek olursak; 6 yaşında ilk okula yeni başlayan ve okula gitmek istemeyen bir çocuğu ele alalım. Bu örnek, çok sık karşılaşılan bir örnektir. Çok sık karşılaşılmasının en büyük sebeplerinden biri de çocuğun yeni ortama uyum sağlamaya çalışırken uyum güçlüğü yaşamasıdır. Okul öncesi eğitimi almış yani 3 yaşından beri okula devam eden çocuklarda bunun görülme oranı daha azdır. Çünkü onlar çoktan uyum sürecini tamamlamış ve eğitim kademesi değişirken küçük zorlanmalarla bu süreci atlatmışlardır. Ancak, okul öncesi eğitimi almamış çocuklarda çok sayıda akranının olduğu bir ortama girmek o ilişkileri başlatmak, sürdürmek, paylaşım yapmak, yönetmek, evdeki gibi olmayacak ve çocuklar buna uyum sağlamakta zorlanacaktır. Çocuğun okula gitmek istememe nedeninin çocuğun okula uyum problemi olduğunu anladıktan sonra, önce bu durumu bir ebeveyn olarak normal ve kabul edilebilir olarak görmek süreç için önem arz etmektedir. İkinci aşamada bu durum için bir psikologdan yardım alıp uyum süreciyle ilgili neler yapılabilir? Bu konuda destek alınabilir. Ancak unutulmamalıdır ki eğer bir çocuğun bir şeye uyum göstermesi, bir davranışı öğrenmesi, bir davranışı değiştirmesi isteniyorsa ebeveyn olarak istikrarlı, dengeli ve sabırlı olmak önemlidir.
Ergen Çocuğum Okula Gitmek İstemiyor, Nasıl Davranmalıyım?
Okula gitmek istememe ve gitmekte direnç gösterme yine çocuklar için de konuştuğumuz gibi ergenlerde de problemin nedenini araştırmakla başlamaktadır. Ancak çocuklardan farklı olarak ergenlerde sosyal ilişkileri ve arkadaşlık konusunu öncelikli olarak ele almak, her uyum probleminde ilk nedenlerden biri olarak düşünmek gerekir. Örneğin; 16 yaşında okula gitmek istemeyen bir kız ergeni düşünelim. Sınıfına yeni gelen iki yeni kız sınıf arkadaşı olan bir ergen... Bu iki yeni kız, tüm sınıfın hatta okulun da büyük bir kısmının ilgisini çekiyor ve çoğu kişi onlarla arkadaş olmak istiyor olsun. Aslına bakarsanız buraya kadar hikâyede biz yetişkinler için bir sorun gözükmemektedir. Ancak ergenlik dönemini ve ergenlik döneminin özelliklerini göz önünde bulundurduğumuzda 16 yaşındaki bir kız ergen, iki yeni kızın gelişiyle ilgi odağının kendisinden başkalarına kaymasını hatta ve hatta arkadaşları arasındaki konumunun eskisi gibi olmadığı düşüncesine kapılarak okuldan uzaklaşabilir. Bu noktada kendini değersiz hissedebilir ve benlik saygısı zedelenebilir. Böyle bir durumda ergenin problemini küçümsemek yerine onu anladığınızı hissettirmelisiniz. İyice içine kapanan ve okuldan tamamen kopma seviyesine gelen bir ergenin ve ailenin bir psikologdan destek alması gerekmektedir.