Öz Şefkat: Kendini Anlama ve Kabul Rehberi

Öz şefkat, son dönemde psikoloji dünyasında çokça adından bahsettiren ve budist felsefeyle temellenen bir kavramdır. Ancak öz şefkat kavramından bahsetmeden önce şefkat kavramını tanımlamak daha yararlı olacaktır. Budist felsefesi benlik kavramının yanlış yorumlandığını söyler ve benliğin önemsiz olması gerektiğini savunur. Bu düşünceye göre eğer birey “ben” in önemsizliğini anlarsa kompleksler, hırslar ve kıyaslamalar gibi stres faktörlerinden kendini arındırarak çevresini ve kendisini olduğu gibi kabul eder. Bu kabul ediş de yerini kendisine ve çevresine gösterdiği şefkate bırakır. Öz şefkat ise kavramı geliştiren Neff tarafından kendinizi üzüntünün ya da hatanın içinde bulsanız bile benliğinize gösterdiğiniz nezaket ve anlayış şekilde tanımlanmıştır.

Öz Şefkat Neden Önemlidir?

Araştırmalarda ortaya konmuştur ki bazı kişilik tipindeki bireyleri kendilerini eleştirirken oldukça acımasız davranmaktadır. Türkiye' de yapılan bir araştırma sonucuna göre ise öz şefkat arttıkça depresyon düzeyi düşmekte olduğu, olumsuz duygulanım azalmakta ve tekrarlayıcı olumsuz düşüncelerin de azaldığı ortaya konmuştur.

Narsisizm ile Öz Şefkat Arasındaki Fark Nedir?

Öz şefkat kavramı zihinde canlanırken bazen narsisizme benzetilse de ikisi birbirinden oldukça farklı yapılara sahiptir. Narsisizmde kişi psikolojik iyi oluşunu ve mutluluğunu başkalarıyla kendini kıyaslayarak elde eder. Birey için ne olduğundan çok nasıl göründüğü önemlidir. Çevreden gelen onaylama ve takdirin devamlılığını oldukça fazla isterler. Öz şefkat ise herhangi bir kıyaslama yapmadan, başarıları ve çabaları için takdir beklemeden, ihtiyacı olan tüm değerin kendi içinde olduğu bilinciyle bireyin, kendisini sevmesidir. Narsistler kendilerini daha iyi olduklarında severler oysa öz şefkat sahibi olanlar kendilerine karşı koşulsuz kabul içerisindedirler.

Öz şefkat nasıl geliştirilir?

Öz şefkati geliştirmek için, bilişsel terapi, üstbilişsel terapi, grup terapileri, farkındalık temelli terapiler gibi yöntemlerde bireyin zorlandığı durumlarla çalışılırken çoğu zaman dolaylı hatta bazen doğrudan öz şefkati geliştirmek için bazı teknikler uygulanabilmektedir. Ayrıca meditasyon ve meditatif teknikleri içeren uygulamaların da öz şefkati geliştirmeye katkıda bulunduğu ortaya konmuştur. 

Özetle psikoloji dünyasının güncel kavramlarından olan öz şefkat, bireyin kendi benliğine ait bulduğu negatif ya da pozitif yönlü değer, olgu ve imajlarını üçüncü bir kişiden takdir, onay beklemeksizin kabul etmesidir. Tüm kusurları ve beğendiği yönlerinin farkına varıp bunları kendine ait olduğu için sevmesi ve kabullenmesidir.