
Panik Atak: Farkındalık ve Kabul Yaklaşımı
Panik atakla başa çıkmada kabul ve kararlılık temelli yaklaşımlar. Etkili öz-yardım teknikleri ve uygulama rehberi.
6 Aralık 2021
Panik Atak: Farkındalık ve Kabul Yaklaşımı
Belirli bir durumla ilişkili olmadan aniden başlayan yoğun endişe, korku, dehşet hissine ek olarak aşağıdaki belirtilerden en az dört ya da daha fazlasını yaşıyorsanız;
- Nefes almada güçlük
- Kalbim yerinden çıkacakmış hissiyatı, mide bulantısı
- Göğüs ağrısı/sıkışma
- Terleme, üşüme, ürperme
- Bayılacakmış hissi, delirmekten korkma
- Kalp krizi geçirmekten korkma, ölmekten korkma
- Dünyanın gerçek olmadığı hissi, kendisini bedeninin dışında olarak hissetme
- Baş dönmesi, uyuşma, sersemlik,
bu belirtiler 30 dakika bazen 1 saat sonunda son buluyor ya da ciddi oranda hafifliyorsa panik ataktan söz edilebilir.
Panik atak "yanlış alarm sistemi" olarak tanımladığımız bir durumdur. Yani vücudumuzda problemli bir durum olmamasına karşın bizim durumu bir problem olarak olarak değerlendirmemiz sonucu hissettiğimiz rahatsızlıktır.
Terapisine gelecek olursak, çeşitli ilaç tedavileri denenmesine karşın başarılı sonuçların alındığı ve tekrarın daha az olduğu yöntem psikoterapi yöntemidir. En yaygın kullanılan terapiler arasında ise bilişsel davranışçı terapiler yer almaktadır. Bilişsel davranışçı terapiler durumlar ya da olaylar karşısında oluşan düşünce hatalarımıza müdahale eden yöntemlerdir. Bilişsel davranışçı terapi ekolleri arasında en çok tercih edilen yaklaşımlardan biri de kabul ve kararlılık terapisi yaklaşımıdır. Kabul ve kararlılık terapisinde kabul ve farkındalık teknikleriyle davranış değişim stratejileri kullanılarak psikolojik iyi oluş hedeflenmektedir.
Kabul ve kararlılık terapisinde hedefleneni bir metafor ile açıklayacak olursak, kızgın bir köpek ile karşılaştığınızı düşünün, eğer kaçarsanız sizi kovalayacaktır hatta sizden daha hızlı koştuğu için sizi yakalayacaktır. Burada yapmamız gereken köpekten kaçmamak, yanından yavaşça geçmek ya da gitmesini beklemektir. Siz kaçmadıkça o da saldırmaktan çekinecek, tehlikeli bir durum algılamayacak ve bir süre sonra gidecektir. Aynı durum panik atak için de geçerlidir. Hepimiz insan olmanın gereği olarak bazen nefes alamayabiliriz, başımız dönebilir, kalbimizde çarpıntı olabilir ancak bu durum bir süre sonra geçecektir. Geçmesini beklemek en zor ama en kalıcı çözümdür. Tekrar kızgın köpek metaforuna dönecek olursak, unutmayın siz kaçmadıkça o da kovalamayacaktır. Eğer ondan kaçmaz ve yanından geçip gider ya da onun gitmesini beklerseniz belki aynı yoldan bir sonraki geçişinizde onunla arkadaş olup biraz başını bile okşayabilirsiniz ve kızgın köpek sizin için problem olmaktan çıkar hatta diğer gördüğünüz kediler ve köpekler gibi yol arkadaşınız bile olabilir. İşte panik atağın tedavisinde kullanılan kabul ve kararlılık terapisinde de hedeflenen şey tam olarak budur.